Soorten
| Soort | Voorbeelden | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Statisch model | Gebouwen, schepen, dieren, voertuigen | Geen bewegende delen, nadruk op vorm |
| Mechanisch model | Klokken, muziekdoosjes, voertuigen met aandrijving | Tandwielen, aangedreven door elastiek, veer of slinger |
| Booknook | Straatjes en interieurs tussen de boeken | Vaak met verlichting |
| Puzzeldoos en spaarpot | Doosjes met geheim slot | Mechanisme als puzzel |
Met of zonder lijm
Veel bouwpakketten zijn zo nauwkeurig gesneden dat de delen in elkaar klemmen zonder lijm. Dat maakt ze geschikt voor wie niet wil knoeien, en een fout is terug te draaien. Andere pakketten, vooral booknooks en modellen met veel kleine details, worden gelijmd. De handleiding geeft aan welke van de twee het is. Bij klemverbindingen geldt: een deel dat niet past, wordt licht geschuurd, niet geforceerd. Triplex van 3 mm breekt sneller dan het lijkt.
Bouwtijd en niveau
| Aantal onderdelen | Bouwtijd, indicatie | Geschikt voor |
|---|---|---|
| tot 100 | 1 tot 3 uur | Eerste bouwpakket, samen met kinderen vanaf een jaar of acht onder begeleiding |
| 100 tot 300 | 3 tot 8 uur | Tieners en volwassenen met enig geduld |
| meer dan 300 | 8 uur of meer | Gevorderde bouwers, mechanische modellen |
De meeste bouwpakketten vermelden een minimumleeftijd, vaak 14 jaar, vanwege kleine onderdelen en de fijne motoriek die het werk vraagt.
Mechanische modellen
- Was op de tandwielen. Veel pakketten leveren een stukje was mee. Een dun laagje op de tanden en assen laat het mechanisme soepel lopen. Kaarsvet werkt ook.
- Proefdraaien per fase. Na elke stap wordt het mechanisme met de hand rondgedraaid. Een tandwiel dat aanloopt, is nu nog makkelijk te verhelpen, straks niet meer.
- Niet te strak. Assen moeten vrij kunnen draaien; ringetjes en afstandhouders zitten er niet voor niets.
- Elastiek vervangen. Aandrijfelastiek slijt. Een reservepakje van dezelfde maat verlengt het plezier.
Werkplek
Een snijmat of stuk karton als ondergrond, een bakje voor losse onderdelen en goed licht zijn genoeg. Onderdelen worden uit de plaat gesneden met een hobbymes en de aanhechtpunten worden gladgeschuurd. Wie de platen genummerd laat liggen tot een onderdeel nodig is, voorkomt zoeken.
Afwerken
Onbewerkt triplex kan zo blijven. Wie kleur wil, gebruikt watergedragen beits of acrylverf, bij voorkeur voor het in elkaar zetten, want verf op de verbindingen maakt ze dikker. Bewegende delen blijven onbehandeld of krijgen alleen was.
Als cadeau
Een houten bouwpakket is een cadeau met twee momenten: het bouwen en het resultaat op de plank. Het past bij wie graag met de handen werkt maar geen werkplaats heeft. Voor een eerste keer is een model met ongeveer honderd tot tweehonderd delen verstandig; een te groot pakket blijft anders half af in de kast liggen. Meer daarover bij booknook bouwen.